Er zijn mannen die opgegroeid zijn met een vader die er lichamelijk was, maar emotioneel nooit echt aanwezig. Die nooit goedkeuring gaf, hoe goed je het ook deed. Of een vader die er gewoon écht niet was.
Die mannen dragen iets met zich mee. Psychologen noemen dat de vaderwond.
Wat is een vaderwond?
De vaderwond is de emotionele en psychologische impact van een vader die er niet was zoals je hem nodig had. Lichamelijk afwezig door scheiding of overlijden. Of aanwezig maar emotioneel op slot. Nooit trots uitgesproken. Nooit echt dichtbij.
Dat gemis laat sporen achter. Niet altijd zichtbaar van buitenaf. Maar aanwezig in hoe je jezelf ziet, hoe je je verhoudt tot anderen, hoe je door de wereld beweegt.
Hoe ontstaat het?
Een vaderwond ontstaat niet alleen door een vader die actief schade aanricht. Ook door:
Een vader die er was maar nooit echt aanwezig
Een vader die nooit goedkeuring uitsprak, hoe goed je ook je best deed
Een vader die overleed toen je jong was
Een vader die vertrok en nauwelijks meer contact had
Een vader die zelf zo beschadigd was dat hij niet kon geven wat je nodig had
In al die gevallen zoekt het kind hetzelfde. De blik van de vader die zegt: jij bent goed zoals je bent. Die erkenning is geen luxe. Het is ontwikkelingspsychologisch zelfs noodzakelijk.
Hoe herken je het in jezelf?
Goedkeuring zoeken bij andere mannen. Je hebt het nooit genoeg. Hoe goed je het ook doet, de bevestiging voelt nooit echt binnen te komen.
Moeite met autoriteit. Weerstand, angst of provocatie richting bazen en leidinggevenden. Nooit echt ontspannen in de verhouding tot mannen boven je.
Angst voor verlating. De verwachting dat mensen zullen vertrekken. Jezelf klein houden zodat de ander niet weggaat. Of zelf vertrekken voordat de ander dat kan doen.
Moeite met intimiteit. Dichtbij laten komen voelt gevaarlijk. Liefde ontvangen zonder je te verdedigen lukt niet echt.
Een onvoltooid gevoel als man. Alsof je nooit echt "ingewijd" bent. Dat er iets ontbreekt in wie je bent, zonder dat je precies kunt zeggen wat.
Overcompenseren. Buitensporig hard werken, presteren, succes najagen. De lat schuift steeds mee. Het is nooit genoeg.
Wat doet het met je relaties?
Het raakt niet alleen jou. Het raakt iedereen om je heen.
Je partner voelt de emotionele afstand. De moeite met ontvangen. De behoefte aan goedkeuring die nooit helemaal gevuld wordt.
Als vader wil je het anders doen dan jouw vader. Maar je weet soms niet hoe. Of je herhaalt onbewust patronen die je zelf meegemaakt hebt. Met vrienden blijft het oppervlakkig. Echte broederschap komt er nooit echt van.
Wat kun je ermee doen?
Een vaderwond healt niet vanzelf. Maar hij healt wel.
Erkennen. Gewoon eerlijk zijn. Wat heb ik gemist? Wat droeg ik mee zonder het te weten?
Therapie. Een therapeut die gespecialiseerd is in vroege hechting of mannenpsychologie helpt patronen begrijpen die anders generaties doorgaan.
Mannencoaching. Actiegerichter, meer op het heden gericht. Voor sommige mannen de betere eerste stap.
Mannencirkels en mannenweekenden. In de aanwezigheid van andere mannen, in een veilige setting, kunnen dingen helen die in een 1-op-1 setting nooit aan de oppervlakte komen.
Vergevingswerk. Op een gegeven moment, als je er klaar voor bent: de vader vergeven. Vergeven betekent niet goedkeuren. Het betekent loslaten.
Een brief die nooit geschreven werd
Veel mannen dragen ergens een brief met zich mee die ze nooit hebben geschreven. Aan hun vader. Over wat ze wilden, wat ze misten, wat ze hem wilden vragen.
Die brief schrijven, ook als je vader er niet meer is, kan iets losmaken wat jarenlang vastzat.
Je hoeft het niet alleen te doen.
Vind een therapeut, coach of mannencirkel op Aho Broeder die vertrouwd is met dit thema.
